ETΥMOLOGY GREEK SURNAMES

ΤΑ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΠΩΝΥΜΑ ΕΧΟΥΝ ΤΗΝ ΕΞΗΣ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ.

ΚΑΛΟΔΗΜΙΔΗΣ. ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΣΥΝΘΕΤΟ ΠΕΝΤΑΣΥΛΛΑΒΟ ΖΕΥΓΑΡΩΜΕΝΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΟΝΟΜΑ.
ΤΟ -ΚΑΛΟ-ΕΚΦΡΑΖΕΙ,ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΕΙ,ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΙ ΦΥΣΙΚΑ ΤΟ ΚΑΛΟ.
ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ -ΔΗΜ- ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΕΙ ΒΑΠΤΙΣΤΙΚΟ ΟΝΟΜΑ [ΔΗΜΟΣ,ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ]
ΤΟ ΤΡΙΤΟ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ Η ΚΑΤΑΛΗΞΗ -ΙΔΗΣ- ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΕΙ ΠΟΝΤΙΑΚΗ ΚΑΤΑΓΩΓΗ.

ΒΟΥΖΙΑΝΑΣ. ΤΟ ΒΟΥΖΑΣ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΤΟΥΡΚΙΚΟ BUZ=ΠΑΓΟΣ.ΑΡΚΕΤΑ ΤΟΥΡΚΙΚΑ ΠΑΡΑΤΣΟΥΚΛΙΑ ΕΙΝΑΙ ΟΞΥΤΟΝΑ -ΑΣ- ΚΑΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ.
Η ΣΥΛΛΑΒΗ -ΑΣ- ΕΚΦΡΑΖΕΙ ΚΑΠΟΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ [ΚΟΥΛΟΥΡΑΣ,ΑΛΕΥΡΑΣ]

ΜΟΛΕΣ. ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΑΒΙΚΟ MOLLA=ΘΕΟΛΟΓΟΣ,ΣΟΦΟΣ,ΚΥΡΙΟΣ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΟΣ

ΔΕΥΤΕΡΑΙΟΣ. ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΕΠΩΝΥΜΟ ΑΞΙΩΜΑΤΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΟ ΑΠΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΓΩΓΗ.
ΔΕΥΤΕΡΕΥΩΝ Ο ΜΕΤΑ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΑΡΧΙΔΙΑΚΟΝΟ [ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΣ]-ΔΕΥΤΕΡΑΙΟΣ.

ΦΡΑΓΚΙΑΣ. ΤΟ ΕΠΩΝΥΜΟ ΑΥΤΟ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΧΩΡΙΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΤΑΛΗΞΗ
ΠΑΡΑ ΜΟΝΟ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΟΥ-ς- ΠΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟ ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΤΟΥΣ ΓΕΝΟΣ ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΤΟ ΕΧΟΥΝ ΤΑ ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ.Π.Χ. ΑΙΒΑΛΗΣ,ΒΛΑΧΑΒΑΣ [ΒΛΑΧΑΒΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑΣ],ΓΚΟΥΡΑΣ [ΓΚΟΥΡΑ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ],ΚΕΡΚΥΡΑΣ,ΚΟΖΑΝΗΣ.
ΦΡΑΓΚΙΑΣ Ο ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΦΡΑΓΚΙΑΝ ΟΠΩΣ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΕ ΑΡΘΡΑ ΠΑΛΑΙΩΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΕΠΩΝΥΜΩΝ

ΤΣΑΜΗΣ -ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΑΛΒΑΝΩΝ ΤΗΣ ΤΣΑΜΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΝΟΤΙΟ ΑΛΒΑΝΙΑ.ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΣΤΑ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΑ ΕΠΩΝΥΜΑ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΠΟΛΛΑ ΓΕΝΝΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΠΑΡΑΤΣΟΥΚΛΙΑ.ΕΠΙΣΗΣ ΤΟ ΕΠΩΝΥΜΟ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΤΟΥΡΚΙΚΟ CAM=ΠΕΥΚΟ
ΣΕΙΤΑΝΑΚΗΣ-ΑΡΑΒΙΚΑ SEYTAN =ΣΑΤΑΝΑΣ,ΚΑΚΟΣ ΔΑΙΜΟΝΑΣ,ΠΑΝΟΥΡΓΟΣ.
ΑΠΑΝΤΑΤΑΙ ΤΟ ΕΠΩΝΥΜΟ ΑΥΤΟ ΚΑΙ ΩΣ ΣΕΙΤΑΝΙΔΗΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΑΠΟ ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ
ΧΕΙΛΕΤΖΑΡΗΣ.ΤΟ -ΑΡΗΣ ΠΙΘΑΝΩΣ ΕΚΦΡΑΖΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΕΠΩΝΥΜΟ
[ΤΣΑΓΓΑΡΗΣ,ΠΕΡΙΒΟΛΑΡΗΣ,ΠΡΟΒΑΤΑΡΗΣ,ΜΑΓΓΑΝΑΡΗΣ.]
ΤΟ -ΤΖ ΕΧΕΙ ΡΙΖΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ
ΤΟ ΠΑΡΩΝΥΜΙΟ ΧΕΙΛΕΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΤΟ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ
ΑΧΕΙΛΕΑΣ-ΧΕΙΛΕΑΣ.
ΤΟ ΕΠΩΝΥΜΟ ΑΠΑΝΤΑΤΑΙ ΕΥΡΕΩΣ ΣΤΙΣ ΑΧΑΡΝΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ
ΜΑΛΦΡΕΔΟΣ-ΤΟ ΕΠΩΝΥΜΟ ΑΥΤΟ ΕΚΦΡΑΖΕΙ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΗΡΕΜΟΣ,ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ,ΜΟΝΑΧΟΣ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ.
ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΜΕ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΜΑΛΦΡΕΔΟΣ.
ΜΑΜΦΡΕΔΑΣ-ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΑ ΞΕΝΟΦΕΡΤΑ ΕΠΩΝΥΜΑ.ΠΟΛΥ ΓΝΩΣΤΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΜΑΜΦΡΕΔΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣΤΗΣ ΣΙΚΕΛΙΑΣ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1250.ΑΠΑΝΤΑΤΑΙ ΑΡΚΕΤΑ ΣΤΗΝ ΖΑΚΥΝΘΟ.

ETYMOLOGY OF SOME GREEK SURNAMES

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΩΝΥΜΩΝ

Αλογοσκούφης
Έτσι επονομάζεται κάποιος που είναι άλογος (παράλογος, χωρίς λογική ) και κούφος (κενός, άδειος, χωρίς περιεχόμενο
Αναγνώστου,Αναγνωστακης,Αναγνωστοπουλος,Αναγνωστιδης
Αναγνώστης:Κατώτερος Κληρικός, καθιερωμένος στο λειτούργημα αυτό με χειροθεσία Επισκόπου. Είναι επιφορτισμένος με την ανάγνωση των διαφόρων αναγνωσμάτων (χύμα ή εμμελώς) της Λατρείας μας.
Βατμανίδης
Απο το batman=μέτρο βάρους που κυμαίνεται από 2 ως 8 οκάδες 1 οκά = 400 δράμια . 1 klg = 312,5 Δράμια.
Γαίτης,Γαητας,Δεγαητας
Απο την Ιταλικη πόλη GAETA.
Η Gaeta ήταν αρχαία Ιωνική αποικία των Σαμίων.Ο Στράβωνας εθεώρησε οτι το όνομα προήλθε από το ελληνικο ΚΑΙΕΤΟΣ , το οποίο σημαίνει "σπηλιά", σχισμη εδαφους, χαραδρα (απο εδω και ο καιάδας της Σπάρτης). Πιθανώς αναφερόμενος σε γεωλογικα χαρακτηριστικα της περιοχης.
Απαντουν συχνα στα Επτάνησα.
Γκιόκας
Απο το gök=Ουρανος, Γαλάζιος
Γκορτζής
Απο το Gurcu=Γεωργιανός (απο τη Γεωργία) και Κουρτζής.
Δαμανάκης
Απο το [επών66] τουρκικο dâman=ποδογυρος
Δευτεραίος
πατριαρχικό Οφφίκιο.
Ζορμπάς
Απο το zorba=βίαιαος, επαναστάτης, αντάρτης και Ζορμπάνος
Καβάφης Ο πωλητής ετοίμων υποδημάτων [Τουρκ. 189]
Καζδαγλής
Kaz=Χήνα, Ανόητος
Dag=Βουνό Li=επίθεμα δηλωτικό της προέλευσης [τουρκ] Αυτός που προέρχεται ή κατάγεται από το Βουνό με τις Χήνες ή το βουνό που μοιάζει με χήνα [πιθανά τούρκικο τοπωνύμιο].Το αρχικό ήταν Καζνταγκλής που εξελληνίσθηκε πρβλ. Δαγκλής αντί Ναγκλής = ορεσίβιος, Βαρβέρης αντί Μπαρμπέρης κλπ.
Καντζέλας
Kazel = Το φύλλο που μένει στο δεντρο [kazel mevsimi = φθινοπωρο].Ο φθινοπωρινος [μελαγχολικός ή και ο μοναχικός].
Κονοφάγος ή Κονοφάος
Απο τα κατάλοιπα των εινομομαχιών του Βυζαντίου (Ει)κονοφά(γ)ος. υπήρχαν εικονολατρες που πιστευαν οτι ακομα και το ξυσμα απο το χρωμα της εικονας μπορει να εχει θεραπευτικες ικανοτητες.
Κοτσικόνας
Αλλο ενα απο τα κατάλοιπα των εινομομαχιών του Βυζαντίου. Κ(λ)ωτσ(ε)ικόνας. Με την παροδο του χρονου πολλες ετυμολογικες ορθογραφίες καταργουνται γιατι εχει ξεχαστει το φαινομενο ή το γεγονος, που τις δημιουργησε ή γιατι θεωρειται δυσφημιστικο η προσβλητικο.
Λεμπιδάκης
Απο το Λε(μ)πίδα =λεπιδα μαχαιριου και ενδεχομενα ο κατασκευαστης λεπιδων να λεγοταν λεμπιδάκης. Το Ρωμαικο Λεπιδος ειναι μαλλον απιθανο να επεζησε την Κρητη.
Λάγιας
Ο ηρεμος, ό ηπιος < αρχ. ρημα λαγγιαζω=υπχωρω, μαζευομαι. (πρβλ. καταλαγιαζω) Οικονόμος ,Οικονομπουλος,Οικονομιδης
Φροντιστής του Οικου του Θεού Ιερεας επιφορτισμενος με την φροντίδα του Ναού.
Παλαμάς
Αυτος που εχει μεγαλες παλαμες (Πασχει πιθανως απο ακρομεγαλία)
Καράς
Μαύρος (τουρκ) - Μελαμψος. Πιθανον να πασχει απο την νοσο του Addison ή να ειναι μελχαχροινός. (πρβλ. καραπιπερι, καρατζιερι)
Ομως το "Μαυρος" εχει και την εννοια του τάλας= δυστυχης, ταλαιπωρος, φουκαρας. πρβλ. το πελοπονησιακο "ωχ τι επαθα ο μαυρος".Το kara στα τουρκικα εχει την εννοια και του δυσοιωνος (καρά-χαμπέρι) (Καραγάτσης=Δυσφημισμενος) . Το "καρα-" απαντα ως προθεμα σε πολλα επωνυμα πχ. (Καρατσαλος, Καραπιπέρης, Καραγκιόζης(Μαυροματης, göz=μάτι) ,
Κεφαλάς
Αυτος που εχει μεγαλο κεφαλι (πιθανον υδροκεφαλος)
Σαρρής ,Σαριδακης
Κιτρινος (πασχων απο ηπατιτιδα) η Ξανθός - απανταται συχνα σαν προθεμα
Σερέπετσης
Απο το τουρκικό σαραπτσής (Sarap ,Sarapci) οινοποιός. Ειναι φανερό οτι το προσωνυμιο δινονταν σε Ελληνες απο τους Τουρκους, εφοσον κανεις Τουρκος δεν θα μπορουσε να ασκει το επαγγελμα δημοσιως.
Συγκελίδης
Οφφικιο του Πατριαρχειου. (συν+κελί) Συμβουλος του επισκοπου που εμενε μαζί του, στο ιδιο κελι. Προσωπο της απολυτου εμπιστοσυνης του αλλά και της ευνοιας του.
[Ψίμαρνος
Οψιμο - Αρνι

SURNAMES WITH MEANING

ΕΠΙΘΕΤΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ

Παραθετουμε ορισμενα κοινα ελληνικα επωνυμα τα οποια εχουν τουρκικες ριζες και τα οποια στηριζουν την καταγωγη τους απο το επαγγελμα,απο την εξωτερικη εμφανιση,η ακομη και απο ενα κουσουρι καποιου προγονου μας επι τουρκοκρατιας
Με ριζα ελληνοτουρκικη ειναι οσα ελληνικά επίθετα έχουν το πρόθεμα

Καρά- ή Δελή/Ντελή (Καραγιάννης, Καρακώστας, Καραπάνος, Καραγιώργης, Δεληγιάννης, Δεληγιώργης, Δεληπέτρος κ.ά.) υποδηλώνουν ότι υπήρχε, προφανώς, κάποιος πρόγονος που είτε ήταν μελαχροινός, μαυριδερός (καρά=μαύρος στα τουρκικά), είτε λίγο λοξός, παλαβιάρης, κουζουλός, σαλεμένος (ντελής=όλα αυτά στα τουρκικά).

Όσο για τα επώνυμα που οι ρίζες τους ανάγονται σε επάγγελμα ή σε ιδιαίτερο χαρακτηριστικό κάποιου προγόνου επί Τουρκοκρατίας, αρκεί να παραθέσει κανείς μερικά από τα πιο συνηθισμένα-ενίοτε και από τα πιο διάσημα-νεοελληνικά επίθετα για να φανεί του λόγου το αληθές.

Έχουμε, λοιπόν, και λέμε (σε παρένθεση, η σημασία της τουρκικής λέξης από την οποία κατάγεται το επώνυμο):

Καβάφης (=παπουτσής),
Καζάζης (=μεταξουργός),
Δεμίρης (=σιδηρουργός),
Τερζής (=ράφτης),
Καλλιγάς (=πεταλωτής),
Κουγιουμτζής (=χρυσοχόος),
Εσκιτζής (=παλαιοπώλης),
Τσαούσης (=λοχίας),
Καραγκιόζης (=μαυρομάτης),
Τσακίρης (=γαλανομάτης),
Ζαρίφης (=κομψός, χαριτωμένος),
Μισιρλής (=ο εξ Αιγύπτου καταγόμενος),
Καρτάλης (=αετίσιος, στο βλέμμα ίσως),
Σαχίνης (=γερακίσιος, στην αρπακτικότητα;),
Ασλάνης (=λιονταρίσιος, στην καρδιά ίσως) κλπ, κλπ.